Waardebepaling bij bedrijfsovername
Wie zijn onderneming wil verkopen, wil meestal vroeg in het proces weten wat het bedrijf waard is. Dat is logisch. De verwachte waarde kan invloed hebben op de keuze om nu te verkopen, langer door te ondernemen of eerst verbeteringen door te voeren.
Een waardebepaling bij bedrijfsovername geeft echter geen gegarandeerde verkoopprijs. Een waardering geeft een onderbouwd inzicht in de economische waarde op basis van bepaalde uitgangspunten. De uiteindelijke prijs ontstaat in een transactie tussen koper en verkoper en wordt ook beïnvloed door onderhandelingspositie, financiering, transactiestructuur en strategische belangen.
Waarom vooraf de waarde van een bedrijf bepalen?
Een waardebepaling helpt een ondernemer om met realistische verwachtingen een verkoopproces in te gaan. Zonder onderbouwd beeld van de waarde bestaat het risico dat een ondernemer uitsluitend afgaat op eerdere transacties in zijn omgeving, algemene marktverhalen of een prijs die hij persoonlijk nodig heeft om na verkoop zijn plannen te kunnen uitvoeren. Die informatie kan begrijpelijkerwijs relevant zijn voor de ondernemer, maar bepaalt niet automatisch de waarde van de onderneming.
Een bedrijfswaardering maakt zichtbaar welke financiële prestaties, toekomstverwachtingen en risico’s een rol spelen. Daarmee vormt waardebepaling een inhoudelijk vertrekpunt voor de te volgen verkoopstrategie en latere onderhandelingen. Ook kan de waardebepaling aanleiding geven om nog niet direct te verkopen. Wanneer bepaalde risico’s of afhankelijkheden zwaar op de waarde drukken, kan het soms verstandig zijn eerst de punten op te lossen.
Welke factoren beïnvloeden de waarde?
De waarde van een onderneming wordt niet uitsluitend bepaald door de winst van het laatste boekjaar. Een waardering kijkt naar de structurele verdiencapaciteit van de onderneming en naar toekomstige resultaten. Daarbij kunnen onder andere omzetontwikkeling, marges, kostenstructuur, investeringsbehoefte, werkkapitaal, klantafhankelijkheid, management, marktpositie en afhankelijkheid van de ondernemer relevant zijn.
Ook normalisaties kunnen een rol spelen. Daarmee wordt onderzocht of historische resultaten posten bevatten die niet representatief zijn voor de structurele bedrijfsvoering. Het gaat uiteindelijk om de vraag welke economische voordelen de onderneming naar verwachting kan genereren en welke risico’s daarbij horen.
De waarderingsmethode hangt af van de onderneming en de aanleiding voor de waardering. Een gedegen waardering vraagt daarom meer dan het toepassen van één rekenregel op een winstcijfer. In de dagelijkse praktijk gebruiken we diverse methoden om te komen tot een waardering.
Van ondernemingswaarde naar aandelenwaarde
Bij een bedrijfsovername is het belangrijk onderscheid te maken tussen ondernemingswaarde en aandelenwaarde. De ondernemingswaarde heeft betrekking op de waarde van de bedrijfsactiviteiten onafhankelijk van de manier waarop deze zijn gefinancierd. De aandelenwaarde betreft uiteindelijk de waarde die aan de aandelen kan worden toegerekend, rekening houdend met relevante financiële posities.
Dat onderscheid is bij onderhandelingen belangrijk. Twee partijen kunnen bijvoorbeeld overeenstemming lijken te hebben over een ondernemingswaarde, maar nog verschillend denken over schulden, beschikbare liquide middelen, werkkapitaal of andere balansposten die van invloed zijn op het bedrag dat uiteindelijk voor de aandelen wordt betaald. Daarom is het verstandig om tijdens een verkoopproces niet alleen over één waardebedrag / overnamesom te spreken, maar ook duidelijk vast te leggen wat dat bedrag precies vertegenwoordigt.
Waarom is waarde niet hetzelfde als verkoopprijs?
Ondernemingswaarde en transactie-/ verkoopprijs zijn verschillende begrippen. Een waardering probeert vanuit bedrijfseconomische uitgangspunten tot een onderbouwde waarde te komen. Een verkoopprijs ontstaat door onderhandelingen tussen concrete partijen. Een specifieke koper kan bijvoorbeeld voordelen zien die voor andere kopers niet of nauwelijks bestaan. Denk aan commerciële samenwerking, toegang tot klanten, uitbreiding van capaciteit, versterking van management of combinatiemogelijkheden binnen een bestaande onderneming. Tegelijkertijd kan een koper juist een lagere prijs willen betalen vanwege onzekerheden, risico’s, noodzakelijke investeringen of integratie uitdagingen.
Ook de manier waarop de koopsom wordt betaald kan relevant zijn. Een bedrag dat volledig en direct wordt voldaan, heeft voor een verkoper een ander risicoprofiel dan een deel van de koopprijs dat afhankelijk blijft van toekomstige resultaten (earnout-constructie). Een hogere genoemde koopprijs is daarom niet automatisch economisch aantrekkelijker.
Hoe helpt een waardebepaling bij onderhandelingen?
Een waardering kan de onderhandelingspositie ondersteunen doordat de verkoper beter begrijpt welke factoren de waarde van de onderneming dragen. Dat betekent niet dat de uitkomst van een waarderingsrapport als vaste vraagprijs moet worden gehanteerd of dat deze gedeeld moet worden in het onderhandelingsproces. Onderhandelingen vragen ook inzicht in de belangen van de koper, alternatieve kandidaten en de gewenste transactiestructuur.
Wanneer een koper een lagere waarde verdedigt, is het belangrijk te kunnen beoordelen waarop dat verschil is gebaseerd. Denkt de koper anders over toekomstige resultaten? Hanteert hij andere risico-uitgangspunten? Zijn er andere aannames over investeringen of werkkapitaal? Zo verschuift het gesprek van alleen een bedrag naar de inhoudelijke redenen achter dat bedrag en neemt de kans op een positieve uitkomst toe.
Wanneer moet een waardebepaling plaatsvinden?
Bij een voorgenomen bedrijfsverkoop ligt het voor de hand om de waarde te onderzoeken voordat concrete prijsonderhandelingen met kopers plaatsvinden. Dat geeft de ondernemer de mogelijkheid zijn verwachtingen te toetsen en de te volgen verkoopstrategie daarop af te stemmen. De waardering moet echter altijd worden gezien in samenhang met de voorbereiding op de gehele of gedeeltelijke van de onderneming. Een theoretische waardering heeft beperkte betekenis wanneer belangrijke informatie ontbreekt of toekomstige verwachtingen onvoldoende onderbouwd kunnen worden. Daarnaast kan de waarde gedurende een verkoopproces veranderen wanneer nieuwe informatie beschikbaar komt en/of de financiële prestaties van de onderneming zich positief of negatief ontwikkelen.
Een waardebepaling is dus geen garantie voor een bepaalde verkoopopbrengst. Het is een bedrijfseconomisch hulpmiddel waarmee een ondernemer beter voorbereid beslissingen kan nemen en meer grip heeft op de totstandkoming van de uiteindelijke verkoopprijs.
Wilt u uw onderneming verkopen en eerst weten welke waarde als uitgangspunt voor het verkoopproces kan worden gebruikt? Een waardebepaling kan helpen om verwachtingen, waardedrijvers en aandachtspunten vóór de start van het overnameproces of de onderhandelingen helder te krijgen.
Wilt u direct in gesprek met een specialist? Bel 085 0604 700 voor een kennismaking of plan een afspraak in.
