Bedrijfswaardering bij verkoop aan een investeerder
Een ondernemer die zijn bedrijf geheel of gedeeltelijk aan een investeerder verkoopt, krijgt te maken met een koper die vanuit een specifiek financieel en strategisch perspectief naar waarde kijkt. Een investeerder beoordeelt niet alleen hoe de onderneming vandaag presteert, maar vooral welke waarde in de toekomst kan worden gerealiseerd en welke risico’s daarvoor moeten worden genomen. Dat betekent niet dat iedere investeerder dezelfde onderneming hetzelfde waardeert. Investeringshorizon, strategie, financieringsmogelijkheden, groeiverwachtingen en gewenste rol kunnen verschillen.
Een goede bedrijfswaardering geeft de ondernemer daarom een eigen bedrijfseconomisch referentiekader vóórdat onderhandelingen over de prijs en transactiestructuur beginnen.
Waar kijkt een investeerder naar?
Voor een investeerder is de toekomstige verdiencapaciteit van de onderneming essentieel. Historische resultaten helpen om het bedrijfsmodel te begrijpen, maar uiteindelijk gaat het om de vraag welke kasstromen de onderneming in de toekomst kan genereren en hoeveel onzekerheid daarbij bestaat. Daarvoor kunnen verschillende factoren worden beoordeeld.
Hoe voorspelbaar zijn omzet en marges? Hoe afhankelijk is de onderneming van de eigenaar? Hoe sterk is het management? Welke investeringen zijn nodig? Hoe geconcentreerd is het klantenbestand? Welke mogelijkheden bestaan om de onderneming verder te laten groeien?
Een onderneming met sterke historische resultaten is daarmee niet automatisch aantrekkelijker dan een onderneming met iets lagere resultaten maar een beter schaalbaar en minder risicovol bedrijfsmodel. Waarde ontstaat uit de combinatie van rendementsperspectief en risico.
Groei is waardevol als deze uitvoerbaar is
Investeerders kunnen belangstelling hebben voor ondernemingen met mogelijkheden voor verdere groei. Dat betekent echter niet dat iedere groeiverwachting direct waarde toevoegt. Een prognose moet bedrijfseconomisch uitvoerbaar zijn. Groei kan extra personeel, werkkapitaal, investeringen of managementcapaciteit vereisen. Wanneer een onderneming bijvoorbeeld verwacht aanzienlijk meer omzet te realiseren, moet ook worden beoordeeld welke kosten en financieringsbehoefte daarmee samenhangen. Een goed onderbouwde waardering kijkt daarom niet alleen naar de bovenkant van de resultatenrekening.
De vraag is uiteindelijk welke kasstromen na noodzakelijke investeringen en financiering beschikbaar kunnen komen en welke onzekerheden daarbij horen.
Managementafhankelijkheid kan een belangrijk waarderingspunt zijn
Bij verkoop aan een investeerder is de rol van de ondernemer vaak een belangrijk onderwerp. Wanneer vrijwel alle commerciële relaties, kennis en besluitvorming bij de DGA liggen, zal dat een investeerder dat als een risico zien. De investeerder kan daarom beoordelen of de onderneming beschikt over een managementstructuur die zelfstandig kan functioneren. Daarbij speelt ook de vraag of de ondernemer na de transactie betrokken blijft. Bij een gedeeltelijke verkoop kan de ondernemer bijvoorbeeld mede-aandeelhouder blijven. Daardoor ontstaat een andere situatie dan wanneer de onderneming volledig wordt verkocht en de eigenaar direct vertrekt.
De waarde van het bedrijf voor de investeerder wordt niet los gezien van de vraag hoe de organisatie na de transactie zal functioneren.
Een gedeeltelijke verkoop heeft een andere dynamiek
Verkoop aan een investeerder/ private equity hoeft niet te betekenen dat de ondernemer alle aandelen verkoopt. Bij een gedeeltelijke verkoop blijft de ondernemer mede-aandeelhouder en deelt hij mee in toekomstige waardeontwikkeling. Dat verandert de economische afweging. De ondernemer kijkt dan niet uitsluitend naar het bedrag dat bij de eerste transactie wordt ontvangen, maar ook naar de voorwaarden waaronder hij aandeelhouder blijft en naar de toekomstige waarde van zijn resterende belang.
Voor de ondernemer is het daarom belangrijk onderscheid te maken tussen de waarde van de onderneming als geheel, de prijs en voorwaarden van het specifieke aandelenpakket dat wordt verkocht en de condities en waardeontwikkeling van het resterende belang. Ook zeggenschap en toekomstige besluitvorming kunnen daarbij belangrijk zijn.
Een investeerder denkt ook aan een toekomstige exit
Een financiële investeerder / private equity beoordeelt doorgaans niet alleen hoe de onderneming tijdens de investeringsperiode kan presteren, maar ook hoe het belang in de toekomst weer kan worden verkocht. De mogelijke toekomstige exit kan daardoor onderdeel zijn van de investeringsanalyse. Dat betekent dat factoren zoals schaalbaarheid, marktpositie, kwaliteit van het management, bedrijfsstructuur en mogelijke toekomstige kopers relevant kunnen zijn. Voor de verkopende ondernemer is het nuttig om dat perspectief te begrijpen.
Een investeerder koopt immers niet uitsluitend het bestaande bedrijf, maar beoordeelt ook welke toekomstige waardeontwikkeling haalbaar lijkt. Dat perspectief kan afwijken van dat van een strategische koper, die bijvoorbeeld rechtstreeks operationele voordelen verwacht uit een combinatie van ondernemingen.
Hoogste prijs is niet altijd de meest aantrekkelijke transactie
Bij meerdere geïnteresseerde partijen kan de aandacht vanzelf naar de hoogst geboden prijs gaan. Toch vertelt die prijs lang niet het volledige verhaal. Ook de wijze van betaling, voorwaarden, toekomstige betrokkenheid, zeggenschap en de bij het resterende aandelenbelang behorende condities en afspraken zijn economisch relevant.
Een hogere prijs waarvan een belangrijk deel afhankelijk is van toekomstige prestaties kan voor een verkoper een ander risicoprofiel hebben dan een lager bedrag dat bij overdracht volledig wordt betaald. Bij gedeeltelijke verkoop is bovendien relevant hoe de belangen tussen ondernemer en investeerder na de transactie zijn georganiseerd. Een investeerder met de hoogste bieding is daarom niet automatisch de beste koper.
De eigen waardering blijft belangrijk
Een ondernemer moet begrijpen hoe potentiële investeerders naar de onderneming kijken, maar hoeft hun waarderingslogica niet zonder meer als uitgangspunt over te nemen. Een onafhankelijke bedrijfswaardering geeft inzicht in de economische prestaties, risico’s en waarde drijvers van de onderneming. Dat maakt het eenvoudiger om verschillen tussen biedingen te analyseren.
Is een lagere waardering het gevolg van andere groeiverwachtingen? Wordt een risico anders beoordeeld? Heeft een investeerder andere aannames over toekomstige investeringen of managementkosten? Door die verschillen inhoudelijk te begrijpen, kan de ondernemer beter beoordelen welke transactie als geheel aantrekkelijk is.
Overweegt u uw onderneming geheel of gedeeltelijk aan een investeerder te verkopen? Een eigen bedrijfswaardering kan helpen om biedingen en transactiestructuren vanuit een onafhankelijk bedrijfseconomisch uitgangspunt te beoordelen.
Wilt u direct in gesprek met een specialist? Bel 085 0604 700 voor een kennismaking of plan een afspraak in.
