Bedrijf kopen of een management buy-in realiseren
Een bestaand bedrijf kopen kan een alternatief zijn voor zelf een onderneming vanaf de basis opbouwen. Een koper neemt een bestaande organisatie over met klanten, medewerkers, bedrijfsprocessen en een historische financiële ontwikkeling. Dat biedt mogelijkheden, maar betekent ook dat bestaande risico’s en verplichtingen onderdeel van de beoordeling worden. Wanneer een externe ondernemer of manager een onderneming koopt en vervolgens zelf het management gaat voeren, wordt vaak gesproken van een management buy-in, afgekort MBI. Juist bij een MBI is het belangrijk niet alleen naar de aantrekkelijkheid van het bedrijf te kijken, maar ook naar de vraag of koper en onderneming werkelijk bij elkaar passen.
Begin met een duidelijk zoekprofiel
Een bedrijf kopen begint idealiter niet met het beoordelen van toevallig beschikbare ondernemingen, maar met een helder beeld van wat u zoekt. Denk bijvoorbeeld aan sector, type activiteiten, omvang, geografisch werkgebied, rol van de eigenaar, organisatie en de financiële mogelijkheden van de koper. Ook de gewenste eigen rol is belangrijk. Wilt u dagelijks leidinggeven? Is commerciële ontwikkeling uw kracht? Zoekt u een onderneming met een zelfstandig managementteam of juist een bedrijf waarin u zelf actief wilt meewerken? Een goed zoekprofiel voorkomt dat iedere interessante onderneming automatisch een serieuze overnamekandidaat wordt. Dat betekent niet dat het profiel volledig vast moet staan. Tijdens het zoekproces kunnen inzichten veranderen. Het zorgt wel voor een inhoudelijk kader waarmee mogelijkheden kunnen worden beoordeeld.
Kijk verder dan omzet en winst
Financiële resultaten zijn belangrijk bij het beoordelen van een onderneming, maar vertellen niet het volledige verhaal. Een koper moet ook begrijpen waardoor resultaten worden gerealiseerd en hoe waarschijnlijk het is dat deze na de overname kunnen worden voortgezet. Hoe afhankelijk is het bedrijf van de huidige eigenaar? Hoe stabiel is het klantenbestand? Welke medewerkers zijn cruciaal? Welke investeringen zijn nodig? Hoe ontwikkelt het werkkapitaal zich? Zijn bepaalde resultaten incidenteel of structureel?
Een onderneming die op papier aantrekkelijk winstgevend is, kan bijvoorbeeld toch aanzienlijke financierings- of investeringsbehoeften hebben. Daarom moet de analyse verder gaan dan de laatste jaarrekening.
Wat is het bedrijf waard voor de koper?
Bij een overname speelt de waardering een belangrijke rol, maar de waarde van de onderneming moet niet worden verward met de maximale prijs die een koper kan of wil betalen. De koper beoordeelt de toekomstige economische prestaties en de risico’s die daarbij horen. Daarnaast kan de onderneming voor een specifieke koper extra strategische waarde hebben.
Bij een management buy-in speelt nog een ander element: de koper moet zelf onderdeel worden van de toekomstige organisatie. De verwachtingen over toekomstige prestaties kunnen daardoor mede afhangen van de bijdrage die de nieuwe eigenaar na de overname denkt te kunnen leveren. Voorzichtigheid is daarbij belangrijk. Een koopprijs betalen op basis van verbeteringen die na de overname nog moeten worden gerealiseerd, kan extra risico met zich meebrengen.
Waarom is due diligence belangrijk?
Due diligence is het onderzoek dat een koper uitvoert naar de onderneming voordat de transactie definitief wordt afgerond. Het doel is niet alleen om fouten te vinden. De koper probeert vooral te controleren of het beeld waarop de koopbeslissing en onderhandelingen zijn gebaseerd voldoende klopt. Financiële, commerciële, operationele, juridische en andere onderwerpen kunnen onderdeel zijn van het boekenonderzoek. Welke onderdelen relevant zijn, hangt af van de onderneming en de transactie. Wanneer nieuwe informatie naar voren komt, betekent dit niet automatisch dat de koop moet worden afgeblazen. De bevindingen kunnen ook aanleiding zijn om voorwaarden, garanties, prijs/overnamesom of transactiestructuur opnieuw te bespreken.
Financiering moet passen bij de onderneming na overname
De vraag of een koper voldoende geld kan aantrekken om de koopprijs te betalen is slechts een deel van de financieringsanalyse. Belangrijker is of de onderneming na de transactie voldoende kasstromen genereert om rente, aflossing en normale bedrijfsuitgaven te dragen. Ook moeten investeringen, werkkapitaal en mogelijke tegenvallers worden meegenomen in de berekening.
De financiering kan bestaan uit verschillende bronnen, waaronder eigen middelen, externe financiering en in sommige gevallen een financiering of uitgestelde betaling vanuit de verkoper. Meer financiering is daarbij niet automatisch beter. Een hogere schuld kan de eigen inbreng verlagen, maar vergroot tegelijkertijd de vaste financiële verplichtingen na overname.
De overname eindigt niet bij de ondertekening
Vooral bij een management buy-in begint na de juridische overdracht een nieuwe fase. De nieuwe eigenaar moet relaties opbouwen met medewerkers, klanten en leveranciers en tegelijkertijd de onderneming leren kennen vanuit een andere positie dan tijdens het overnameonderzoek. De neiging kan bestaan om direct veranderingen door te voeren. Soms is dat nodig, maar eerst begrijpen waarom bepaalde processen en gewoonten zijn ontstaan kan minstens zo belangrijk zijn. Wanneer de verkoper tijdelijk betrokken blijft, moeten de rollen helder zijn. De voormalige eigenaar kan waardevolle kennis overdragen, maar de nieuwe eigenaar moet uiteindelijk ook daadwerkelijk ruimte krijgen om leiding te geven.
Overweegt u een bestaande onderneming te kopen of een management buy-in te realiseren? Een onafhankelijke beoordeling van de ondernemingswaarde, financiële haalbaarheid en overnamestructuur zalhelpen om mogelijkheden beter uw doel te bereiken.
Wilt u direct in gesprek met een specialist? Bel 085 0604 700 voor een kennismaking of plan een afspraak in.
Contact